Trądzik a hormony

Jednym z dylematów dręczących pacjentów cierpiących na trądzik jest pytanie – czy wykonać badanie krwi w zakresie zaburzeń hormonalnych? Pacjenci nawet z nasilonym trądzikiem mają w zdecydowanej większości prawidłowe stężenia hormonów płciowych we krwi. Osobnicze różnice w nasileniu trądziku są bowiem związane przede wszystkim z odmienną ilością enzymów przekształcające hormony płciowe do czynnych metabolitów w obrębie mieszków włosowych. Dlatego nie wykonuje się rutynowo oznaczania stężenia hormonów płciowych w surowicy u chorych na trądzik.

W odniesieniu do wahań stężenia hormonów płciowych, uwagę zwraca jedynie fakt nasilania się trądziku w okresie przedmiesiączkowym u ponad 60% dziewcząt. Zjawisko to należy jednak traktować jako naturalne.

W rzadkich przypadkach u kobiet trądzik może współistnieć z zespołem policystycznych jajników (PCO – zespół Steina - Leventhala). Obserwuje się wówczas także zaburzenia miesiączkowania, nieprawidłowe jajeczkowanie, trudności z zajściem w ciążę oraz obecność hirsutyzmu, czyli owłosienia typu męskiego. Rozpoznaniem oraz leczeniem PCO zajmują się specjaliści ginekolodzy. W przypadku podejrzenia zespołu wykonuje się badania hormonalne w surowicy krwi. Obserwuje się podwyższone stężenie testosteronu, hormonu luteinizującego oraz insuliny. Poddane ocenie USG jajniki są powiększone lub zawierają więcej niż 12 pęcherzyków jajnikowych. W leczeniu zespołu policystycznych jajników stosuje się m. in. doustne tabletki antykoncepcyjne zawierające substancje antyandrogenowe, co wywiera również korzystny efekt na zmiany trądzikowe. 

U mężczyzn związek pomiędzy nasilonym trądzikiem a nadmiernym stężeniem hormonów płciowych, widoczny jest zazwyczaj w przypadku używania anabolicznych środków dopingowych, zawierających androgeny. Do wyjątkowo rzadkich stanów, którym towarzyszy ciężki hormonozależny trądzik u meżczyzn, należą zaburzenia chromosomalne (m. in. zespół Jakobsa – występujący z częstością około 1/1000 mężczyzn, związany z obecnością dodatkowego chromosomu Y) oraz nowotwory hormonalnie czynne, wytwarzające androgeny.