Odmiany trądziku

Trądzik, jak mało która choroba, cechuje się niezwykle szerokim spektrum objawów oraz różnorodnością odmian. Zdecydowanie najczęściej spotyka się trądzik pospolity w odmianie zaskórnikowej oraz grudkowo-krostkowej. Dużo rzadziej spotykaną formą trądziku pospolitego jest trądzik skupiony, cechujący się występowaniem cyst ropnych. W skrajnych przypadkach trądzik może przebiegać bardzo burzliwie (tzw. trądzik piorunujący) z objawami ogólnymi takimi jak gorączka czy bóle stawowe, prowadząc nawet do martwicy skóry. Istnieje także kilka szczególnych odmian trądziku, cechujących się nietypową lokalizacją,  występujących pod wpływem zadziałania określonych czynników wywołujących lub obserwowanych u dzieci.

 

Trądzik pospolity

W zależności od rodzaju zmian skórnych wyróżnia się trzy odmiany trądziku pospolitego:

Trądzik zaskórnikowy

Obserwuje się przede wszystkim zaskórniki - zamknięte i otwarte - czarne oraz białe punktowe zmiany w miejscu ujść mieszków włosowych. Odmiana ta lokalizuje się przede wszystkim w obrębie skóry twarzy.

Trądzik grudkowo-krostkowy

W przypadku bardziej nasilonego stanu zapalnego, pojawiają się wyniosłe powyżej poziomu skóry grudki barwy czerwonej oraz wypełnione treścią ropną krosty. Odmiana ta lokalizuje się głównie w obrębie twarzy, jednak zmiany dotyczyć mogą także skóry pleców i klatki piersiowej.

Trądzik skupiony

Jest to najcięższa postać trądziku pospolitego. Dochodzi do pojawienia się masywnych nacieków zapalnych, torbieli ropnych oraz przetok w obrębie skóry twarzy, klatki piersiowej oraz pleców.

 

Szczególne odmiany trądziku

Trądzik noworodków

U cześci noworodków, niezależnie od wystepowania zmian chorobowych u matki, obserwuje się obecność zaskórników i krost przy urodzeniu lub kilka dni po porodzie. Wykwity związane są z przechodzeniem matczynych androgenów przez łożysko. Trądzik noworodków zazwyczaj nie wymaga leczenia i ustępuje samoczynnie po kilku tygodniach.

Trądzik niemowlęcy

Zmiany o typie trądziku niemowlęcego pojawiają się po upływie kilku miesięcy po urodzeniu, zatem dużo później niż w przypadku trądziku noworodków. Występują częściej u chłopców niż u dziewcząt i nie mają związku z androgenami pochodzenia matczynego. Trądzik niemowlęcy ma dużo mniejszą tendencję do samoistnego ustępowania w stosunku do trądziku noworodków i zazwyczaj wymaga leczenia. Leczenie miejscowe jest najczęściej wystarczające.

Trądzik odwrócony

Choroba znacznie częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Wiąże się z występowaniem nacieków i torbieli ropnych w pachwinach, dołach pachowych, szparze międzypośladkowej oraz pod sutkami. Zmiany mają wybitną tendencję do bliznowacenia, w związku z czym trudno poddają się leczeniu. W dużej liczbie przypadków konieczne jest leczenie chirurgiczne.

Trądzik piorunujący

Odmiana choroby o bardzo ciężkim przebiegu, szybkim narastaniu objawów i współistnieniu symptomów ogólnych - osłabienia, podwyższonej temperatura ciała i bólów stawowych. Zmiany przypominają trądzik skupiony i lokalizują się w obrębie twarzy i górnych części tułowia. Wykwity w krótkim okresie przekształcają się w zmiany martwiczo-krwotoczne, charakterystycznie pokryte czarnymi strupami. Ważnym elementem terapii są ogólne leki przeciwzapalne i immunosupresyjne.

Tradzik mechaniczny

Przewlekłe drażnienie okolic predysponowanych do trądziku (twarzy, klatki piersiowej, ramion oraz górnych partii pleców) wywołuje stan zapalny wokół mieszków włosowych, prowadząc do powstania krost i zaskórników. Zmiany te powszechnie powstają na plecach sportowców wskutek regularnego tarcia przez syntetyczną odzież.

Tradzik kosmetyczny – pomade acne 

Występuje u osób stosujących zbyt tłuste preparaty kosmetyczne. Związany jest z powstawaniem licznych, regularnych grudek przede wszystkim w obrębie skóry czoła i policzków.

Trądzik steroidowy

Szczególną cechą trądziku u pacjentów przewlekle przyjmujących ogólne preparaty glikokortykosteroidów jest zapalenie mieszków włosowych z obecnością czerwonych grudek i krost. Zmiany te mają charakter pierwotny, a tworzenie się zaskórników - w przeciwieństwie do trądziku pospolitego - jest w tym przypadku procesem wtórnym. Wykwity pojawiają się głównie w obrębie skóry ramion, klatki piersiowej i pleców, a w mniejszym stopniu dotyczą twarzy.

Trądzik z wydrapania - acne excorieé

Rozległe postacie trądziku z wydrapania typowe są dla osób z zaburzeniami nerwicowymi, które kompulsywnie manipulują w obrębie skóry zmienionej trądzikowo. U wielu młodych dziewcząt pojedyncze zmiany o typie acne excoriée widoczne są zwłaszcza w okolicy podbrórka i dolnych części policzków.

Znamię zaskórnikowe - nevus comedogenicus

Wyjątkowo rzadko zaskórniki mogą tworzyć linijnie wzory na tułowiu lub kończynach. Posiadają wówczas charakter znamion, układających się wzdłuż tzw. linii Blaschki - pól na skórze, powstających  podczas rozwoju płodowego na skutek wędrówki komórek naskórka. Znamiona zaskórnikowe mogą byc widoczne tuż po porodzie lub ujawniać się w późniejszym okresie życia. Zaskórniki tworzą charakterystyczny obraz sita. Zmianom towarzyszy zanik otaczającego naskórka oraz wykwity torbielowate.