Miejscowe retinoidy

Działanie retinoidów jako pochodnych witaminy A, polega na wywieraniu bezpośredniego wpływu na komórki naskórka, poprzez łączenie się z receptorami jądrowymi. Leki te regulując metabolizm komórkowy, powodują normalizację rogowacenia. Eliminują zaskórniki zapobiegając gromadzeniu się czopów rogowych w ujściach mieszków włosowych. Efektem tego jest uwolnienie naturalnej drogi odpływu dla łoju, który w skórze trądzikowej kumuluje się w mieszkach włosowych i wywołuje stan zapalny. Zmienione chorobowo mieszki włosowe, zawierające dużą ilość łoju są doskonałym środowiskiem dla rozwoju P. acnes. W związku z powyższym zasadnicze działanie komedolityczne retinoidów pośrednio również hamuje stan zapalny skóry oraz wywołuje efekt przeciwbakteryjny. Jedynym retinoidem miejscowym o udowodnionym bezpośrednim działaniu przeciwzapalnym jest adapalen.

Głównym działaniem niepożądanym miejscowych retinoidów jest nadmierne złuszczanie się naskórka oraz podrażnienie. Efekt ten występuje powszechnie – zwłaszcza w początkowym okresie terapii - i w przypadku znacznego nasilenia, wymaga zmniejszenia stężenia stosowanego preparatu lub częstości aplikacji. Po ustąpieniu działań niepożądanych, zaleca się powrót do wyższych stężeń leku lub zwiększenia częstości stosowania leku. Adapalen jest najlepiej tolerowanym retinoidem miejscowym, natomiast tazaroten, wywołując najsilniejsze działanie komedolityczne, jest jednocześnie retinoidem najbardziej drażniącym. Dłużej utrzymującym się działaniem niepożądanym są przebarwienia i odbarwienia skóry, pojawiające się zwłaszcza pod wpływem ekspozycji na promieniowanie UV. Podczas stosowania miejscowych retinoidów konieczne jest unikanie opalania się czy korzystania z solarium.

Dawkowanie miejscowych retinoidów jest uzależnione indywidualnie. Retinoidy stosuje się zazwyczaj jeden raz na dobę, wieczorem. W przypadku dobrej tolerancji leczenia i dominacji zmian zaskórnikowych, lek można stosować dwa razy dziennie.

Pomino, że miejscowe retinoidy w bardzo niewielkim stopniu wchłaniają się przez naskórek i dostają do krwioobiegu, ich silne właściwości teratogenne (uszkadzające płód) powodują, że preparaty te są przeciwwskazane do stosowania przez ciężarne oraz matki karmiące.

 

Preparaty:

Atrederm 0,025% - tretynoina, roztwór na skórę, opakowanie 60 ml

Atrederm 0,05% - tretynoina, roztwór na skórę, opakowanie 60 ml

Differin – adapalen, krem 0,1%, opakowanie 15g

Differin – adapalen, żel 0,1%, opakowanie 15g

Epiduo – adapalen + nadtlenek benzoilu, żel 0,1% + 2,5%, opakowanie 15 g

Isotrex – izotretynoina , żel 0,05%, opakowanie 30g

Izotziaja - izotretynoina , żel 0,05%, opakowanie 20g

Locacid – tretynoina, krem 0,05%, opakowanie 30 g

Retin-A – tretynoina, krem 0,05%, opakowanie 30 g

Zorac – tazaroten, żel 0,05%, opakowanie 15 g (w Polsce zarejestrowany do leczenia łuszczycy, brak rejestracji do leczenia trądziku)

Zorac – tazaroten, żel 0,1%, opakowanie 15 g (w Polsce zarejestrowany do leczenia łuszczycy, brak rejestracji do leczenia trądziku)