Miejscowe antybiotyki

Obecnie w Polsce w leczeniu trądziku pospolitego stosuje się dwa antybiotyki miejscowe:

Działanie tych leków jest bakteriostatyczne w stosunku do bakterii Gram-dodatnich – hamując namnażanie się drobnoustrojów, zmniejszają populację Propionibacterium acnes. Dzięki temu pośrednio redukują stan zapanly wywołany przez czynniki chemotaktyczne (wywołujące napływ komórek zapalnych), wytwarzane przez mikroorganizmy. Głównym problemem długotrwałego stosowania miejscowych antybiotyków jest powstawanie oporności bakterii na leki. Problem ten częściowo rozwiązuje terapia naprzemienna, polegająca na okresowym przerywaniu leczenia miejscowym antybiotykiem oraz zastępowaniem go miejscowym retinoidem lub nadtlenkiem benzoilu. Wykazano także, że równoczesne stosowanie nadtlenku benzoilu oraz antybiotyku, zmniejsza ryzyko powstania szczepów lekoopornych.

Działania niepożądane preparatów erytromycyny i klindamycyny do stosowania zewnętrznego związane są przede wszystkim z odczynami miejscowymi, ponieważ wchłanianie leków do krwioobiegu jest znikome. Najczęściej występują miejscowe podrażenienie, nadmierna suchość oraz towarzyszące jej złuszczanie naskórka, zależne w znacznym stopniu od podłoża antybiotyku. Żel ma działanie silnie wysuszające, natomiast roztwór alkoholowy antybiotyku może wywoływać podrażenienie, zwłaszcza w przypadku skóry uszkodzonej.

Miejscowe antybiotyki stosuje się dwa razy na dobę przez okres około 4-8 tygodni. Terapia trwająca dłużej niż dwa miesiące, wiąże się ze znacznym ryzykiem powstania lekoopornych szczepów bakterii. Korzystne są okresowe przerwy w leczeniu miejscowym antybiotykiem oraz zastępowanie preparatu miejscowym retinoidem lub nadtlenkiem benzoilu. Nie stosuje się równoczesnego leczenia miejscowymi oraz ogólnymi antybiotykami, ponieważ wiąże się to ze znacznym ryzykiem powstania szczepów bakterii lekoopornych.

Stosowanie leku jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek ze składników. Zarówno erytromycyna jak i klindamycyna są preparatami mogącymi być bezpiecznie stosowanymi przez kobiety w okresie rozrodczym oraz przez ciężarne. Należy zachować ostrożność w przypadku stosowania u kobiet karmiących piersią (erytro- oraz klindamycyna wydzielane są z mlekiem matki, jednak w przypadku preparatów miejscowych ilość preparatu wchłanianego przez naskórek do krwioobiegu jest bardzo niewielka).