Jak powstaje trądzik...

Skomplikowana patogeneza trądziku wiąże się z szeregiem zjawisk zachodzących na poziomie tzw. mieszków łojowych. Są to mieszki włosowe, zawierające w swojej budowie duże gruczoły łojowe.  Zlokalizowane są one przede wszystkim w obrębie skóry twarzy, klatki piersiowej oraz górnych partii pleców i ramion.

W okresie dojrzewania pod wpływem wzrostu stężenia we krwi androgenów - męskich hormonów płciowych (u mężczyzn ich źródłem są jądra, a u kobiet przede wszystkim nadnercza), dochodzi do nadmiernego pobudzania gruczołów łojowych i nadprodukcji łoju. Dodatkowo obserwuje się także komedogenezę, czyli powstawanie zaskórników - dochodzi do zaczopowania ujść mieszków włosowych przez nieprawidłowo oddzielające się komórki naskórka (keratynocyty). Początkowo pojawiają się mikrozaskórniki (widoczne jedynie w badaniu mikroskopowym), a następnie zaskórniki zamknięte (czarne, punktowe zmiany w obrębie ujść mieszków włosowych). W przypadku uwolnienia ujść mieszków włosowych z zalegających mas rogowych, powstają zaskórniki otwarte barwy białawej, z których na powierzchnię skóry wydobywa się łój.

Bardzo ważnym czynnikiem patogenetycznym w przebiegu trądziku jest działanie bakterii Propionibacterium acnes. Drobnoustrój ten jest naturalnym składnikiem flory fizjologicznej człowieka. Szczególnie korzystne warunki do namnażania się P. acnes panują w obrębie mieszków włosowych bogatych w łój. W przypadku nasilonego łojotoku liczba tych bakterii gwałtownie wzrasta, a u osób predysponowanych obserwuje się miejscowy odczyn zapalny. Substancje wytwarzane przez P. acnes posiadają silne działanie chemotaktyczne (tzn. powodujące napływ komórek zapalnych), co prowadzi do miejscowego nagromadzenia się treści ropnej.

Spektrum nasilenia wykwitów chorobowych w przebiegu trądziku jest bardzo szerokie i zależy od indywidualnej odpowiedzi zapalnej organizmu. Zmiany mogą przybierać postać zaskórników, krost, grudek, guzowatych nacieków zapalnych, a w najcięższych postaciach choroby - torbieli wypełnionych treścią ropną i przetok.